-Politikacıların bilimsel gerçekleri en etkili ağızlardan dinleme gerekliliği vardır.
Devlet halkı buraya yerleştirmemiştir. Kanserin nedeni bulunmuştur. Bu ortamdan halkın uzaklaştırılması gerekir. Tuzköy'de yer değiştirmek için çalışmalar sürdürülmektedir. Gülşehir Kaymakamlığı konuya gereken ilgiyi göstermektedir.
Tuzköy Kasabasının yıkımı sırasında alınacak tedbirlerle ilgili olarak Meral Doğan'ın EPA2 ya başvurulmuş olup,bu evlerin özel bir teknikle yıkılması gerektiği, yıkım sırasında kıyafet hibe edilmesi ve yıkım sırasında özel bakım ve korunmanın önemli rol oynadıgı belirtilmiştir.
Evler yıkılırken kanser yapıcı maddelerin etrafa yayılmaması için gerekli tedbirler alınmalıdır.
Sarıhıdır Köyü'ndeki insanlar kayalar arasında yaşamaktadır. Bu köy Kızılırmak'ın karşı tarafına taşınmıştır. Şu anda bu köyde, taşınmadan sonra kanserli vakaya rastlanmamıştır. Ancak eski yerleşim yeri çocuklar tarafından oyun sahası olarak kullanmaktadırlar. Bu nedenle erionite maruz kalmaktadırlar. Bu bölgedeki eski evlerin yıkılması gerekmektedir. Fakat Kültür Bakanlığı tarafından sit alanı olarak belirlenmiştir. Bu bölgenin yıkılması için rapor hazırlanması, bu raporun ilgili kuruluşlara, bu kurul tarafından sunulması kararlaştırılmıştır.
Kanser Yuvaları SİT Korumasında (Milliyet Gazetesi 4.11.2001)
Sağlık Bakanlığı’nın “kanser yapıcı maddeyle
yapıldığını” açıkladığı Ürgüp’ün Sarıhıdır köyündeki evler, SİT alanında olduğu
için yıkılamıyor.
Her şey Nevşehir’deki bazı köy ve kasabalarındaki
evlerin, içinde yaşayan insanlarda kanser hastalığına neden olduğunun anlaşılmasıyl
abaşladı... Sağlık Vakanlığı, Nevşehir’in Ürgüp ilçesinin Sarıhıdır ve Karain
köyleri ile Tuzköy kasabasında evlerin duvarlarında kullanılan taşlarda “erionite”
adlı maddenin bulunduğunu, bu nedenle köylülerin akciğer ve karın zarı kanseri
olduklarını açıkladı.
Karain ile Tuzköy’de bu taşlarla yapıldığı tespit
edilen evlerin yıkılması kararlaştırıldı. Ancak Sarıhıdır köyü için bu karar
alınamadı çünkü köy SİT alanı içinde kalıyordu!
“Orada Çocuklar Oynuyor”
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim
Dalı, Dünya Sağlık Teşkilatı Uluslar arası Kanser Araştırma Örgütü ile birlikte
1975 yılından beri Ürgüp çevresinde sürdürdüğü araştırmalarını tamamladı.
Araştırmanın 28.09.2001 tarihli hazırlanan raporunda şunlar yer aldı:
“Yoğun kanser türünün ev ve bahçe duvarlarının yapımında kullanılan yumuşak
kayaların içindeki asbest gibi lifsel yapıdaki fibrous zeolite (erionite)
solunmasından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
1956 yılında Sarıhıdır köyü, nehir taşmasından
dolayı karşı yakaya taşınmıştır. Yeni yerleşim yeri tuğla ve briketten yapıldığından
köylülerin kanserli madde soluması önlenmiş ya da azalmıştır. Yeni köyde doğanlarda
kanser vakaları görülmemektedir. Kansere sebep olan erionite liflerin yeni köyde
rüzgarla ulaşma tehlikesi her zaman vardır. Üstelik köy çocukları eski köy evlerinde
oynamaktadır. Bazı evler hayvan barınağı olarak kullanılmaktadır.
Uzmanlar: Hemen yıkılmalı
Bu nedenle eski yerleşim yerlerindeki evlerin
usulüne uygun olarak yıkılarak, buranın sağlıklı toprakla örtülmesinden sonra
yeşillendirilerek, oyun sahası yapılması uygun görülmüştür. Bu nedenle köyün
SİT kapsamından çıkarılması gerekmektedir.”
Raporun kendine sunulmasının ardından hemen harekete geçen Sağlık Bakanı Osman
Durmuş, 08.10.2001 tarihinde Kültür Bakanlığı’na konuyu bildirerek, Orta Anadolu
Bölgesinde belirlenen sağlık sorununun ortadan kaldırılması için Sarıhıdır köyünün
SİT kapsamından çıkarılmasını istedi.
Son Karar Kurulun
Kültür Bakanı İstemihan Talay da konunun “ivedilikle”
çözülmesi için Nevşehir Kültür ve Tabiat varlıklarını Koruma Kurulu’na talimat
verdi. Sarıhıdır köylülerinin kaderini 6 kişiden oluşan Nevşehir Koruma Kurulu’nun
vereceği kara belirleyecek.
Tuzköy'ün yıkımı konusunda, malzemeler başka bölgeye taşınmalıdır ve üzeri örtülmelidir. Ayrıca su altında bırakılabilir. Öneğin, baraj veya gölet haline getirilmesi önerilmiştir.
KARAİN KÖYÜNÜN TAŞINMASI:
10 Haziran 2001 Tarihinde Nevşehir ili Mezotelyoma Kurulu'nun inceleme ve değerlendirme gezisinde, köylüler taşınmak istemediklerini bildirmişlerdir. Fakat bu kişilein tepkileri karşısında diğer kişilerin mağdur edilmemesi gerektiği kararına varılmıştır.
Bu bölgede sağlık ocağında görevli doktor, hemşire, okulda öğretmen ve imamlar mevcuttur. Bu kişiler ileride kanser olduklarında, büyük tazminatlar talep edebilirler. Bu konuda gerekli tedbirler alınmalıdır.
Ulusal Mezotelyoma Kurulunun bilimsel olarak çalışmasına ve alt gruplar oluşturulmasına karar verilmiştir. Eylem planı hazırlanmalıdır. Gerekli tedbirleri İçişleri Bakanlığı, Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü almalıdır.
-Sosyolojik açıdan bir kurul raporu gerekir. Halka yaklaşım önemlidir.
-Halkın eğitimi bu konuda önemlidir. Eğitim sosyoloji grubu oluşturulmalıdır.
-Epidemiyolojik araştırmalar çok önemlidir.
-Mezotelyoma kayıtları bilgisayara işlenmelidir.
-Ankara'da;
-Onkoloji Hastanesi,
-Atatürk Göğüs Cerrahisi ve Hastalıkları Hastanesi,
-İbni Sina,
-Hacettepe.
Bu hastanelerde ciddi bir şekilde patoloji kayıtlarla ilgilenmelidir.
İstanbul'da;
-SSK Okmeydanı,
-Gögüs Hastalıkları Hastanesi,
-Eskişehir, Kayseri illerinde bilgi akışı hızlı olmalıdır. İnternet ile bilgi akışı sağlanması uygun olacaktır.
KAYIT
· Mezotelyoma'lı hasta sayısı saptanamamaktadır.
· Verbal otopsi ile vakalar saptanabilir.
· Ülkemizde ölüm istatstikleri tüm toplumu yansıtmamaktadır. DİE tarafından ölüm istatistikleri sadece ilv ilçeleri kapsamakta olup köyler yoktur. Bu konu ülkemizde çözümlenmelidir.
· Hızlı göç hareketleri vardır. Köylerin nüfusu bilinmemekte ve kişiler köylerinde defnedilmektedir.
· Ölüm sonuçları genelde kardiyovasküler olarak belirtilmekte olup, en sağlıklı kayıtlarda ölüm nedeninin belli olmadığı görülmektedir.
· Ankara, İstanbul, İzmir gibi büyük illerde patoloji laboratuvarlarında tanı alan vakalar yeniden gözden geçirilmelidir.
'nin katkılarıyla hazırlanmıştır.